ବର୍ଷକୁ ୪୫୬ ଟଙ୍କାରେ ୪ ଲକ୍ଷର ସୁରକ୍ଷା: PMJJBY ଓ PMSBY

ବର୍ଷକୁ ୪୫୬ ଟଙ୍କା — ମାସକୁ ୪୦ ଟଙ୍କାରୁ କମ୍। ଗୋଟିଏ ଚା’ ଦୋକାନ ବିଲ୍ ଭଳି। ଏତିକି ଟଙ୍କାରେ ସରକାରଙ୍କ ଦୁଇଟି ବୀମା ଯୋଜନା ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରକୁ ୪ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଯାଏଁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ।

• PMJJBY (ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜୀବନ ଜ୍ୟୋତି ବୀମା ଯୋଜନା) — ଜୀବନ ବୀମା। ବର୍ଷକୁ ୪୩୬ ଟଙ୍କା।
• PMSBY (ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷା ବୀମା ଯୋଜନା) — ଦୁର୍ଘଟଣା ବୀମା। ବର୍ଷକୁ ୨୦ ଟଙ୍କା।

ଦୁହେଁ ୨୦୧୫ରୁ ଚାଲିଛି। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାରୁ ପ୍ରତି ମେ ମାସରେ ଏହି ଟଙ୍କା କଟେ — ଅନେକେ ଜାଣନ୍ତି ବି ନାହିଁ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ବୀମା ଅଛି।

PMJJBY: ଜୀବନ ବୀମା, ୪୩୬ ଟଙ୍କାରେ

• କ’ଣ ମିଳେ: ବୀମାଧାରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ — ଯେକୌଣସି କାରଣରେ, ରୋଗ ହେଉ କି ଦୁର୍ଘଟଣା — nomineeଙ୍କୁ (ଆପଣଙ୍କ ପରେ ଟଙ୍କା ପାଇବା ବ୍ୟକ୍ତି) ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା।
• କିଏ ନେଇପାରିବେ: ୧୮ ରୁ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସର ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ବ୍ୟାଙ୍କ ବା ପୋଷ୍ଟ ଅଫିସ୍‌ରେ ସଞ୍ଚୟ ଖାତା ଅଛି।
• କେତେ ଦିନ: ୫୦ ବର୍ଷ ଆଗରୁ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ପ୍ରତି ବର୍ଷ ନବୀକରଣ କରି ୫୫ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ରଖିହେବ।
• ପ୍ରଥମ ୩୦ ଦିନ: ନୂଆ ଯୋଗ ଦେବାର ପ୍ରଥମ ୩୦ ଦିନ ଭିତରେ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ଟଙ୍କା ମିଳେ ନାହିଁ। ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ପ୍ରଥମ ଦିନରୁ ମିଳେ।

ବର୍ଷ ମଝିରେ ଯୋଗ ଦେଲେ ପୂରା ୪୩୬ ଦେବା ଦରକାର ନାହିଁ:

• ଜୁନ୍–ଅଗଷ୍ଟ: ୪୩୬ ଟଙ୍କା
• ସେପ୍ଟେମ୍ବର–ନଭେମ୍ବର: ୩୪୨ ଟଙ୍କା
• ଡିସେମ୍ବର–ଫେବୃଆରୀ: ୨୨୮ ଟଙ୍କା
• ମାର୍ଚ୍ଚ–ମେ: ୧୧୪ ଟଙ୍କା

ଅର୍ଥାତ୍, ଆଜି (ଅକ୍ଟୋବର) ଯୋଗ ଦେଲେ ୩୪୨ ଟଙ୍କା। ତା’ପରେ ଜୁନ୍ ୧ରୁ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ପୂରା ୪୩୬।

PMSBY: ଦୁର୍ଘଟଣା ବୀମା, ୨୦ ଟଙ୍କାରେ

• କ’ଣ ମିଳେ:
  • ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ: ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା
  • ଦୁଇ ଆଖି, ଦୁଇ ହାତ ବା ଦୁଇ ଗୋଡ଼ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ହରାଇଲେ (କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ଆଖି ସହିତ ଗୋଟିଏ ହାତ ବା ଗୋଡ଼): ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା
  • ଗୋଟିଏ ଆଖି, ଗୋଟିଏ ହାତ ବା ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ହରାଇଲେ: ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା
• କିଏ ନେଇପାରିବେ: ୧୮ ରୁ ୭୦ ବର୍ଷ ବୟସର ଯେକୌଣସି ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାଧାରୀ।
• ଟଙ୍କା: ବର୍ଷ ମଝିରେ ଯୋଗ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ପୂରା ୨୦ ଟଙ୍କା। ଟଙ୍କା କଟିବା ଦିନରୁ ସୁରକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ।
• କ’ଣ ମିଳେ ନାହିଁ: ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଆତ୍ମହତ୍ୟା ବା ନିଜକୁ ଜାଣିଶୁଣି କ୍ଷତି, ଆଉ ସାମୟିକ ଆଘାତ (ଯେଉଁଥିରୁ ସୁସ୍ଥ ହୋଇଯାଆନ୍ତି)।

ଦୁହେଁ ମିଶି କ’ଣ ହୁଏ

ଦୁଇଟି ଅଲଗା ବୀମା, ଦୁହେଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଟଙ୍କା ଦିଅନ୍ତି। ଧରନ୍ତୁ ୩୫ ବର୍ଷର ରମେଶଙ୍କର ଦୁଇଟି ଅଛି:

• ରମେଶଙ୍କର ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ: PMJJBY ରୁ ୨ ଲକ୍ଷ।
• ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ: PMJJBY ରୁ ୨ ଲକ୍ଷ + PMSBY ରୁ ୨ ଲକ୍ଷ = ୪ ଲକ୍ଷ।
• ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଗୋଟିଏ ହାତ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଅଚଳ ହେଲେ: PMSBY ରୁ ୧ ଲକ୍ଷ।

ବର୍ଷକୁ ୪୫୬ ଟଙ୍କାରେ ଏହା ଭାରତର ସବୁଠୁ ଶସ୍ତା ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।

କିପରି ଯୋଗ ଦେବେ

• ଯେଉଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ବା ପୋଷ୍ଟ ଅଫିସ୍‌ରେ ସଞ୍ଚୟ ଖାତା ଅଛି, ସେଠାରେ ଫର୍ମ ଭରନ୍ତୁ। କିମ୍ବା net banking / ବ୍ୟାଙ୍କ ଆପ୍‌ରେ “Insurance” ବା “Social Security Schemes” ଭିତରେ ମିଳେ।
• ଆଧାର ହିଁ ମୁଖ୍ୟ KYC।
• nominee ନାଁ ନିଶ୍ଚୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଟଙ୍କା ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମିଳିବ।
• auto-debitରେ ସମ୍ମତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେମିତି ପ୍ରତି ବର୍ଷ ନିଜେ ନବୀକରଣ ହୁଏ।
• ଫର୍ମ jansuraksha.gov.in ରେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ସମେତ ଅନେକ ଭାଷାରେ ମିଳେ।

ଗୋଟିଏ ଲୋକ, ଗୋଟିଏ ଖାତା। ଅନେକ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଖାତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତି ଯୋଜନାରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଖାତା ଦେଇ ଯୋଗ ଦେଇହେବ। ଦୁଇ ଥର ଯୋଗ ଦେଲେ ବି ଟଙ୍କା ଦୁଇ ଥର ମିଳେ ନାହିଁ — ବଳକା premium (ବୀମା ପାଇଁ ଦେଉଥିବା ଟଙ୍କା) ଫେରେ ନାହିଁ।

ଅଛି କି ନାହିଁ, କିପରି ଜାଣିବେ

ପାସବୁକ୍ କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍କ statementରେ ମେ ମାସର ଶେଷ ସପ୍ତାହ ଦେଖନ୍ତୁ। “PMJJBY” ପାଇଁ ୪୩୬ ଟଙ୍କା ଓ “PMSBY” ପାଇଁ ୨୦ ଟଙ୍କା କଟିଥିଲେ, ଆପଣଙ୍କର ବୀମା ଅଛି। ସନ୍ଦେହ ହେଲେ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ପଚାରନ୍ତୁ — ସେମାନେ ସ୍ୱୀକୃତି ପତ୍ର (acknowledgement slip) ଦିଅନ୍ତି, ତାହା ହିଁ ବୀମା ପ୍ରମାଣପତ୍ର।

ସୁରକ୍ଷା କେବେ ବନ୍ଦ ହୁଏ

ବୀମା ବର୍ଷ ଜୁନ୍ ୧ ରୁ ମେ ୩୧। premium ମେ ମାସର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ କଟେ। ଏହି ଭୁଲଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଅନେକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଚୁପଚାପ୍ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ:

• ମେ ମାସରେ ଖାତାରେ ଟଙ୍କା ନ ଥିଲେ। ଅନ୍ତତଃ ୪୫୬ ଟଙ୍କା ରଖନ୍ତୁ। ଟଙ୍କା ନ କଟିଲେ ସୁରକ୍ଷା ନାହିଁ।
• ଖାତା ବନ୍ଦ କଲେ। ବୀମା ସେହି ଖାତା ସହିତ ବନ୍ଧା।
• ବୟସ ସୀମା ପାର ହେଲେ। PMJJBY ୫୫ ବର୍ଷରେ, PMSBY ୭୦ ବର୍ଷରେ ଶେଷ।

ସୁରକ୍ଷା ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲେ ପରେ ପୁଣି ଯୋଗ ଦେଇହେବ — PMJJBY ପାଇଁ ୫୦ ବର୍ଷ ଆଗରୁ।

claim କିପରି କରିବେ

claim (ବୀମା ଟଙ୍କା ପାଇଁ ଦାବି) nominee କରନ୍ତି, ବୀମାଧାରୀଙ୍କ ସେହି ବ୍ୟାଙ୍କ ଶାଖାରେ। ଯଥାଶୀଘ୍ର ଜଣାନ୍ତୁ।

• PMJJBY: claim ଫର୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର, nomineeଙ୍କ ଆଧାର ଓ ବ୍ୟାଙ୍କ ବିବରଣୀ।
• PMSBY (ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ): ଉପରୋକ୍ତ ସହିତ ପୋଲିସ୍ FIR ଓ post-mortem report।
• PMSBY (ଅକ୍ଷମତା): ସରକାରୀ ଡାକ୍ତର (civil surgeon)ଙ୍କ ଅକ୍ଷମତା ପ୍ରମାଣପତ୍ର।

claim ଫର୍ମ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଓ jansuraksha.gov.in ରେ ମିଳେ।

ସବୁଠୁ ବଡ଼ କଥା: ଘରେ କୁହନ୍ତୁ

ବୀମା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପରିବାର ନ ଜାଣିଲେ claim ହୁଏ ନାହିଁ। ଅନେକ ଟଙ୍କା ଏହିପରି ଦାବିହୀନ ପଡ଼ି ରହେ। ଆଜି ଘରର ଲୋକଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ — କେଉଁ ବ୍ୟାଙ୍କରେ, କେଉଁ ଖାତାରେ, nominee କିଏ। ସ୍ୱୀକୃତି ପତ୍ରଟି ଘରର ଜରୁରୀ କାଗଜପତ୍ର ସହିତ ରଖନ୍ତୁ।

ଏତିକି ଯଥେଷ୍ଟ କି?

ନା। ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଗୋଟିଏ ପରିବାରକୁ କିଛି ମାସ ଚଳାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ନୁହେଁ। ଯାହାଙ୍କ ଆୟ ଉପରେ ପରିବାର ନିର୍ଭର କରେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ବାର୍ଷିକ ଆୟର ୧୦–୧୫ ଗୁଣ ସୁରକ୍ଷା ଦରକାର — ତାହା ଅଲଗା term insuranceରୁ ଆସେ। ବୀମା ଓ ନିବେଶ ଅଲଗା ରଖନ୍ତୁ — ଯେଉଁ policy ଦୁଇଟି କାମ କରିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ, ସେ ସାଧାରଣତଃ କୌଣସିଟି ଭଲ କରେ ନାହିଁ।

ଏହି ଦୁଇଟି ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ନୁହେଁ। ଡାକ୍ତରଖାନା ଖର୍ଚ୍ଚ ଏଥିରୁ ମିଳେ ନାହିଁ।

ତେବେ, ଯାହାଙ୍କର କୌଣସି ବୀମା ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସବୁଠୁ ସହଜ ପ୍ରଥମ ପାଦ। ବର୍ଷକୁ ୪୫୬ ଟଙ୍କା। ଆଜି ହିଁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆପ୍ ଖୋଲି ଦେଖନ୍ତୁ।

ତଥ୍ୟ: ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଆର୍ଥିକ ସେବା ବିଭାଗ (jansuraksha.gov.in), PMSBY ନିୟମାବଳୀ, ଓ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଅଫ୍ ବରୋଦାର PMJJBY ବିବରଣୀ। premium ୨୦୨୨ରୁ ଏହି ହାରରେ। ଶେଷ ଯାଞ୍ଚ: ୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬।

ଏହି ଲେଖା କେବଳ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ। ଏହା ନିବେଶ ପରାମର୍ଶ ନୁହେଁ। ବଜାର ଉଠେ ପଡ଼େ। ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ସମୟ ଓ ବିପଦ ସହିବାର କ୍ଷମତା ଦେଖି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତୁ।